Koreys tilida sözning gapdagi vazifasini unga qöşiladigan qöşimçalar (조사) belgilaydi. Bu özbek tilidagi kelişik qöşimçalariga juda öxşaydi: “Anvar olmani yedi” va “앤바르가 사과를 먹었어요” — ikkala tilda ham söz tartibi bir xil (ega — töldiruvçi — feʼl).
Qöşimçalar ögidan keladigan sözning oxiriga bağliq: batçim bilan tugasa birinçi şakl, unli bilan tugasa ikkinçi şakl işlatiladi.
Asosiy qöşimçalar
| Qöşimça | Vazifasi | Özbekça | Misol |
|---|---|---|---|
| 이 / 가 | ega | — | 동생이 와요. Ukam kelyapti. |
| 은 / 는 | mavzu, taqqoslaş | …esa | 저는 학생이에요. Men talabaman. |
| 을 / 를 | vositasiz töldiruvçi | -ni | 사과를 먹어요. Olmani yeyman. |
| 의 | qaratqiç | -ning | 친구의 책 — döstimning kitobi |
| 에 | joy (bor/yöq), vaqt, yönaliş | -da, -ga | 집에 가요. Uyga boraman. |
| 에서 | harakat joyi, qayerdan | -da, -dan | 식당에서 먹어요. Oşxonada yeyman. |
| (으)로 | vosita, yönaliş | bilan, tomon | 버스로 가요. Avtobusda boraman. |
| 에게 / 한테 | kimga | -ga | 친구한테 줘요. Döstimga beraman. |
| 도 | ham | ham | 저도 가요. Men ham boraman. |
| 와 / 과, 하고, (이)랑 | va, bilan | va, bilan | 빵과 우유 — non va sut |
| 부터 ~ 까지 | -dan ~ -gaça (vaqt) | -dan, -gaça | 9시부터 6시까지 |
이 / 가 va 은 / 는 farqi
Bu ikki qöşimça koreys tilini örganuvçilar uçun eng qiyin mavzulardan biri:
- 은 / 는 — gap nima haqida ekanini (mavzuni) körsatadi yoki boşqalar bilan taqqoslaydi: 저는 우즈베키스탄 사람이에요. (Men özbekistonlikman.)
- 이 / 가 — yangi maʼlumotni yoki aynan kim/nima ekanini taʼkidlaydi: 누가 왔어요? — 친구가 왔어요. (Kim keldi? — Döstim keldi.)
에 va 에서 farqi
- 에 — qayerda borligi yoki qayerga borişi: 학교에 있어요 (maktabda bor), 학교에 가요 (maktabga boraman)
- 에서 — qayerda harakat qilinişi: 학교에서 공부해요 (maktabda öqiyman)
Qisqargan şakllar
Kundalik nutqda ayrim olmoş va qöşimçalar qisqarib ketadi:
| Töliq | Qisqa | Maʼnosi |
|---|---|---|
| 저의 | 제 | mening (hurmat) |
| 나의 | 내 | mening |
| 너의 | 네 | sening |
| 저는 | 전 | men esa |
| 저를 | 절 | meni |
| 이것은 | 이건 | bu esa |
| 무엇을 | 뭘 | nimani |
Diqqat: 나, 저, 너 sözlariga 가 qöşilganda ular 내가, 제가, 네가 böladi. Suhbatda 네가 köpinça [니가] deb aytiladi.
Maşq
Mos qöşimçani qöying:
- 저___ 김치___ 좋아해요.
- 도서관___ 책___ 읽어요.
- 내일 서울___ 가요.
Javoblar: 1. 는, 를 2. 에서, 을 3. 에