Koreys tilida asosan uç zamon bor: hozirgi, ötgan va kelasi zamon. Zamon feʼl özagiga qöşiladigan qöşimçalar bilan ifodalanadi. Quyidagi misollar odatiy hurmat uslubida (해요체) berilgan.
Hozirgi zamon: -아요 / -어요 / -해요
5-darsda örganganimizdek:
- 가다 → 가요 (boraman)
- 먹다 → 먹어요 (yeyman)
- 공부하다 → 공부해요 (öqiyman)
Hozir davom etayotgan harakat uçun -고 있어요 işlatiladi: 지금 밥을 먹고 있어요. — Hozir ovqatlanyapman.
Ötgan zamon: -았- / -었- / -했-
Feʼl özagiga -았- (ㅏ, ㅗ dan keyin), -었- (boşqa unlilardan keyin) yoki -했- (하다 feʼllarida) qöşiladi, keyin -어요 keladi:
- 살다 → 살 + 았 + 어요 → 살았어요 (yaşadim)
- 먹다 → 먹 + 었 + 어요 → 먹었어요 (yedim)
- 공부하다 → 공부했어요 (öqidim)
Kelasi zamon: -(으)ㄹ 거예요
Özak unli bilan tugasa -ㄹ 거예요, batçim bilan tugasa -을 거예요 qöşiladi:
- 가다 → 갈 거예요 (boraman, borişni rejalaştiryapman)
- 먹다 → 먹을 거예요 (yeyman)
- 공부하다 → 공부할 거예요 (öqiyman)
Kelasi zamon va niyatni -겠- qöşimçasi ham bildiradi. U köproq rasmiy nutqda, ob-havo maʼlumotlarida yoki taxmin uçun işlatiladi: 내일은 비가 오겠습니다. — Ertaga yomğir yoğadi.
Umumiy jadval
| Luğat şakli | Ötgan | Hozirgi | Kelasi |
|---|---|---|---|
| 가다 (bormoq) | 갔어요 | 가요 | 갈 거예요 |
| 오다 (kelmoq) | 왔어요 | 와요 | 올 거예요 |
| 보다 (körmoq) | 봤어요 | 봐요 | 볼 거예요 |
| 먹다 (yemoq) | 먹었어요 | 먹어요 | 먹을 거예요 |
| 마시다 (içmoq) | 마셨어요 | 마셔요 | 마실 거예요 |
| 일하다 (işlamoq) | 일했어요 | 일해요 | 일할 거예요 |
| 이다 (…dir) | 였어요 / 이었어요 | 예요 / 이에요 | 일 거예요 |
Vaqt sözlari
| Ötgan | Hozirgi | Kelasi |
|---|---|---|
| 어제 — keça | 오늘 — bugun | 내일 — ertaga |
| 지난주 — ötgan hafta | 이번 주 — bu hafta | 다음 주 — kelasi hafta |
| 작년 — ötgan yil | 올해 — bu yil | 내년 — kelasi yil |
Notöğri feʼllar
Ayrim feʼllar qöşimça olganda özagi özgaradi. Ular eng köp uçraydigan notöğri feʼllar:
| Turi | Luğat şakli | Hozirgi | Ötgan |
|---|---|---|---|
| ㅂ → 우 | 덥다 (issiq) | 더워요 | 더웠어요 |
| ㅂ → 우 | 맵다 (aççiq) | 매워요 | 매웠어요 |
| ㄷ → ㄹ | 듣다 (eşitmoq) | 들어요 | 들었어요 |
| ㄷ → ㄹ | 걷다 (yurmoq) | 걸어요 | 걸었어요 |
| ㅡ tuşadi | 쓰다 (yozmoq) | 써요 | 썼어요 |
| ㅡ tuşadi | 바쁘다 (band) | 바빠요 | 바빴어요 |
| 르 → ㄹㄹ | 모르다 (bilmaslik) | 몰라요 | 몰랐어요 |
| ㄹ tuşadi | 살다 (yaşamoq) | 살아요 | 살았어요 |
ㄹ bilan tugaydigan feʼllarda ㄹ ayrim qöşimçalar (ㄴ, ㅂ, ㅅ bilan boşlanuvçi) oldidan tuşib qoladi: 살다 → 삽니다, 사세요.
Maşq
Ötgan va kelasi zamonga özgartiring: 만나다, 읽다, 운동하다
Javoblar: 만났어요 / 만날 거예요, 읽었어요 / 읽을 거예요, 운동했어요 / 운동할 거예요