Boş sahifa Koreys tili 1-qism, 8-dars: Zamonlar
Maqola
qaytiş

Koreys tili 1-qism, 8-dars: Zamonlar

Koreys tilida asosan uç zamon bor: hozirgi, ötgan va kelasi zamon. Zamon feʼl özagiga qöşiladigan qöşimçalar bilan ifodalanadi. Quyidagi misollar odatiy hurmat uslubida (해요체) berilgan.

Hozirgi zamon: -아요 / -어요 / -해요

5-darsda örganganimizdek:

  • 가다 → 가요 (boraman)
  • 먹다 → 먹어요 (yeyman)
  • 공부하다 → 공부해요 (öqiyman)

Hozir davom etayotgan harakat uçun -고 있어요 işlatiladi: 지금 밥을 먹고 있어요. — Hozir ovqatlanyapman.

Ötgan zamon: -았- / -었- / -했-

Feʼl özagiga -았- (ㅏ, ㅗ dan keyin), -었- (boşqa unlilardan keyin) yoki -했- (하다 feʼllarida) qöşiladi, keyin -어요 keladi:

  • 살다 → 살 + 았 + 어요 → 살았어요 (yaşadim)
  • 먹다 → 먹 + 었 + 어요 → 먹었어요 (yedim)
  • 공부하다 → 공부했어요 (öqidim)

Kelasi zamon: -(으)ㄹ 거예요

Özak unli bilan tugasa -ㄹ 거예요, batçim bilan tugasa -을 거예요 qöşiladi:

  • 가다 → 갈 거예요 (boraman, borişni rejalaştiryapman)
  • 먹다 → 먹을 거예요 (yeyman)
  • 공부하다 → 공부할 거예요 (öqiyman)

Kelasi zamon va niyatni -겠- qöşimçasi ham bildiradi. U köproq rasmiy nutqda, ob-havo maʼlumotlarida yoki taxmin uçun işlatiladi: 내일은 비가 오겠습니다. — Ertaga yomğir yoğadi.

Umumiy jadval

Luğat şakliÖtganHozirgiKelasi
가다 (bormoq)갔어요가요갈 거예요
오다 (kelmoq)왔어요와요올 거예요
보다 (körmoq)봤어요봐요볼 거예요
먹다 (yemoq)먹었어요먹어요먹을 거예요
마시다 (içmoq)마셨어요마셔요마실 거예요
일하다 (işlamoq)일했어요일해요일할 거예요
이다 (…dir)였어요 / 이었어요예요 / 이에요일 거예요

Vaqt sözlari

ÖtganHozirgiKelasi
어제 — keça오늘 — bugun내일 — ertaga
지난주 — ötgan hafta이번 주 — bu hafta다음 주 — kelasi hafta
작년 — ötgan yil올해 — bu yil내년 — kelasi yil

Notöğri feʼllar

Ayrim feʼllar qöşimça olganda özagi özgaradi. Ular eng köp uçraydigan notöğri feʼllar:

TuriLuğat şakliHozirgiÖtgan
ㅂ → 우덥다 (issiq)더워요더웠어요
ㅂ → 우맵다 (aççiq)매워요매웠어요
ㄷ → ㄹ듣다 (eşitmoq)들어요들었어요
ㄷ → ㄹ걷다 (yurmoq)걸어요걸었어요
ㅡ tuşadi쓰다 (yozmoq)써요썼어요
ㅡ tuşadi바쁘다 (band)바빠요바빴어요
르 → ㄹㄹ모르다 (bilmaslik)몰라요몰랐어요
ㄹ tuşadi살다 (yaşamoq)살아요살았어요

ㄹ bilan tugaydigan feʼllarda ㄹ ayrim qöşimçalar (ㄴ, ㅂ, ㅅ bilan boşlanuvçi) oldidan tuşib qoladi: 살다 → 삽니다, 사세요.

Maşq

Ötgan va kelasi zamonga özgartiring: 만나다, 읽다, 운동하다

Javoblar: 만났어요 / 만날 거예요, 읽었어요 / 읽을 거예요, 운동했어요 / 운동할 거예요

Uşbu maqola muallif tomonidan CC BY 4.0 bilan licensiyalangan.